Bewonersinitiatieven krijgen extra steun bij verduurzamen
Project CLR3: 2025-2028
Energie Samen Rivierenland (ESR) helpt bewonersinitiatieven in vier wijken in Rivierenland bij verduurzaming, met het project Europese Citizen-Led Renovation (CLR).
Met een wijkgerichte aanpak stimuleren we collectieve renovaties, zoals isolatie en glasvervanging, en maken we verduurzaming praktisch, haalbaar en uitvoerbaar voor bewoners. Samen bouwen we aan sterke, duurzame en toekomstbestendige buurten. Bewoners bepalen zelf de koers. ESR helpt met advies, communicatie, technische expertise, subsidies, fondsen en afstemming met gemeenten en woningcorporaties.
Citizen-Led Renovation project
Het Citizen-Led Renovation(CLR) project brengt een netwerk van Europese organisaties samen, die lokale energiecoöperaties en bewonersinitiatieven ondersteunen bij het opzetten van collectieve woningrenovaties. Energie Samen en Energie Samen Rivierenland vormen samen de Nederlandse inbreng in dit netwerk. Energie Samen zorgt voor de landelijke coördinatie, het opleiden van energiecoaches en de opbouw van zogeheten One-Stop Shops, terwijl Energie Samen Rivierenland als uitvoerende coöperatie laat zien hoe deze aanpak in de praktijk werkt. ESR mag dit project uitvoeren als voorbeeld voor heel Europa, dankzij onze jarenlange ervaring met het Energieloket Rivierenland, EnergieVitaal en andere regionale programma’s.
Wat is de rol van Energie Samen Rivierenland, hoe pakken we het aan.
Door gemeenschappen te betrekken en samenwerking te bevorderen, bewijst Energie Samen Rivierenland dat de weg naar een duurzame toekomst niet alleen technologisch, maar ook diep sociaal is, waarbij collectieve actie de transitie sneller, rechtvaardiger en veerkrachtiger maakt voor toekomstige generaties.
Via het energieloket worden energiecoaches ingezet voor directe begeleiding van huishoudens en advies op maat voor renovaties. – Doel, duurzaamheid op lange termijn. Samenwerking met gemeenten en woningcorporaties is belangrijk bij deze aanpak voor draagvlak, koppeling met beleid, lokale netwerken en praktische uitvoerbaarheid.
- Bewonersinitiatieven; de bewoners bepalen zelf hoe ze gaan verduurzamen. Wij geven advies en helpen met communicatie, experts, technische adviezen, subsidieadviezen of fondsen, afstemming met de gemeenten en woningcorporaties.
- Wijkaanpak: om op deze manier meerdere woningen tegelijk, te kunnen verduurzamen
- Concrete uitvoering: isolatie, glasvervanging, dak-, vloer- en muurisolatie, efficiëntere systemen. Hoe kunnen de bewoners dit efficiënt aanpakken
Energiehuis model
De aanpak die we hanteren wordt vaak een "energiehuis"-model genoemd: een one-stop-shop voor bewoners.
Het belangrijkste kenmerk is vertrouwen in combinatie met praktische ondersteuning.
- Lokale aanwezigheid en herkenbaarheid
- Onafhankelijkheid van puur commerciële belangen
- Vermogen om complexiteit te vertalen naar duidelijke, uitvoerbare stappen
Onze ervaring bij Energieloket Rivierenland is dat bewoners handelen wanneer ze zich gesteund en zelfverzekerd voelen en niet vanwege informatie die ze ontvangen.
Tevens bevordert dit project de lokale werkgelegenheid, sociale cohesie en versnelt duurzaam gedrag door enthousiasme van de bewoners.
Stappenplan
2025-2026:
- Wensen en ideeën van de bewoners verzamelen
- Oplossingen aandragen, contacten stakeholders, mogelijkheden gezamelijke inkoop etc.
- Informatiebijeenkomsten, huisbezoeken met energiecoaches, wamtescans.
2027-2028:
- Realisatiefase
- Ervaringen delen, opschalen,
Aanpak in de wijken
Warm Westerkwartier, Culemborg:
In het Warm Westerkwartier in Culemborg onderzoeken bewoners of ze gezamenlijk een warmtenetwerk kunnen realiseren. Ze bekijken of warmte uit gezuiverd afvalwater een duurzaam en (financieel) aantrekkelijk alternatief is voor aardgas. Het gezuiverde afvalwater wordt via een pijpleiding door de wijk in het Lek geloosd en ze willen dat als warmtebron gebruiken. Op deze manier kunnen bewoners hun eigen warmtevoorziening behouden en de wijk duurzamer maken.
Het warmtenet wordt naar verwachting 2030 opgeleverd. Het CLR programma zal vooral bijdragen om de bewoners betrokken te houden en te helpen bij advies over isolatie en warmtepompen, om de huizen geschikt te maken voor het warmtenet.
We helpen bewoners
- Met eenvoudige maatregelen waardoor op korte termijn al bespaard wordt op de energiekosten.
- Bewust maken van het belang van ventilatie en goede kierafdichting, alvorens de woning verder te isoleren.
- Helpen met het verbeteren van het rendement van de huidige warmte installatie. Via persoonlijk advies en huiskamersessies.
Lees hier meer over de aanpak en voorgang in Warm Westerkwartier (nieuws 1 juli 2026)
Warm Westerkwartier: 500 woningen gebouwd tussen 1900 en 2012, verschillende isolatieniveaus. 60% particulier bezit, 40% huurwoningen.
ca.1200 bewoners. 18% is anderstalig. 8% heeft laag inkomen en slecht geisoleerde woning.
Laageinde-Tuindorp, Geldermalsen
Buurtvereniging Laageinde-Tuindorp (BVLT ~160 leden) is een aloude buurtvereniging, opgericht in 1936, en volledig door burgers geleid met open, vrijwillige participatie. Onlangs heeft de vereniging haar structuur vernieuwd om de huidige sociale en milieuproblemen in de buurt aan te pakken. Het doel is om de sociale veerkracht van de buurt te versterken door middel van gezamenlijke initiatieven voor buurtontwikkeling.
De wijk heeft 123 vooroorlogse koopwoningen. Bewoners bepalen zelf wat en wanneer, wij ondersteunen. Doel is dat zoveel mogelijk woningen isoleren en dat de wijk stappen zet richting warmtetransitie — collectief waar dat kan, maatwerk waar dat nodig is.
De betrokkenheid is opvallend groot. We zijn meerdere keren met een koffiekar door de wijk gegaan om in gesprek te komen. (zie foto hiernaast). Er zijn bewonersbijeenkomsten georganiseerd over verduurzaming en warmtetransitie. Vanuit de buurt is een eigen 'team warmte' ontstaan — een actieve groep bewoners die het traject mede trekt.
Lees meer over de aanpak in de ze wijk in het artikel van RES Rivierenland
Oranjebuurt, Dodewaard
Vanaf juli 2024 zijn de gemeente Neder-Betuwe, woningcorporatie Thius en adviesbureau Bouwhulp een duurzaamheidsproject gestart in de Oranjebuurt in Dodewaard. Samen met de buurtbewoners werken ze aan de verbetering van de woonwijk en het duurzamer maken van zowel huur- als koopwoningen. Door aanpassingen aan de woningen wil men het wooncomfort verhogen en de energiekosten verlagen.
Met dit project willen ze niet alleen de woningen verbeteren, maar ook de levenskwaliteit verhogen en de sociale banden in de Oranjebuurt versterken. Door samen te werken willen de partners zoveel mogelijk huur- en koopwoningen met een laag energielabel (C tot en met F) opknappen.
Het project Oranjebuurt omvat 200 woningen met een lage energieprestatie. Hiervan zijn 132 sociale huurwoningen en 72 koopwoningen, met een woningwaarde die ver onder het gemeentelijk gemiddelde ligt.
In september 2026 gaan we actief de wijk in om bewoners te informeren over alle mogelijkheden.
Tiel-West (start december 2026)
Een wijk met aanzienlijke sociaaleconomische uitdagingen. Vanwege deze complexiteit is extra voorbereiding nodig en zal de focus liggen op het aanpakken van energiearmoede.